نویسندگان
تبلیغات
کد HTML تبلیغ
بازدید از سایت
امروز : ۳ مهر ۱۳۹۶
بازدید امروز : 1643
بازدید دیروز : 3302
تعداد نظرات : 3385
تعداد مطالب امروز :0 عدد
تعداد مطالب : 1792
کل بازدیدها : 9542062
خروجی فید امروز : 22
ورودی گوگل امروز : 10
افراد آنلاین :7 نفر

 

وضعیت جغرافیایی:

در منطقه جلگه ای در کنار جاده کپورچال – آبکنار در طول جغرافیائی 49 درجه و 14 دقیقه و عرض جغرافیائی 37 و 28 واقع شده دارای نسق 163 ساله ((تا سال 1363 شمسی)) و از نظر ثبتی جزو بخش7  انزلی سنگ 7 میباشد.

مسافتش تا انزلی 27 کیلومتر و تا کپورچال 7 کیلومتراست.

و محدود است :از شمال به مرداب انزلی.از جنوب به جنگل هفت خانان .از شرق به روستای کرگان از غرب به روستای شیله سر.

سیاه خاله سر در حدود 40 تا 45 سال پیش در ساحل جنوبی مرداب واقع شده بود کرجی ها تا نزدیکی جاده آسفالته فعلی کپورچال – آبکنار که از وسط روستای مزکور میگذرد پهلو میگرفتند ولی امروز به علت پائین رفتن سطح آب مرداب و عقب نشین آب منطقه وسیعی از ساحل مرداب به روستای سیاه خاله سر اضافه و تبدیل به کشتزار های برنج گردیده است.

وجه تسمیه سیاه خاله سر:

پیر مردان میگویند تا حدود سال 1310 شمسی این محل بنام (صالح سر)بوده و از آن تاریخ معلوم نیست چگونه و چرا نام ((سیاه خاله سر))بروی این محل گذارده شده.بعضی نیز گفته اند متصدی اداره آمار ثبت احوال اشتباه کرده است و حتی یکی از آنان اظهار داشت .((که اصلا نام خانوادگی اش ((صالح سری))می باشد که ساکن همین محل است .ولی آیا صالح نامی این روستا را بنیاد گذارده))نمی دانند.

و ((رابینو))نیز ((1911میلادی=1329 هجری قمری))-((1290 شمسی-ن)) در ص 122 ولایات دالمرز ایران –گیلان.

در قسمت مالیاتی حومه آبکنار از ((شیله سر و صفخاله)) یاد میکند.

ولی با تفکیک و جدا سازی کلمات این معانی به دست میاید که:

((سیاه)) همان سیاه است و ((خاله))معمولا به شاخه رودخانه گفته میشود و ((سر))محل را میگویند که اگر به فارسی برگردانیم این معنی را میدهد ((محل رودخانه سیاه)).

با بررسی نه رودخانه آنجا دارای آب و سیاه رنگ بوده و نه خاکی از جمله خاک ذغال وجود داشته که آب رودخانه را سیاه کند به ناچار به بررسی بیشتر پرداخته شد.

در این باره آقای حاج صادق امیدی معاون اداره آموزش و پرورش بندرانزلی که از خانواده های قدیمی آن محل است اظهار داشت:

(البته آنچه میگویم مستند نیست ولی از قدیمی ها شنیدم .اسم اصلی سیاه خاله سر((سوله سر))بوده است.

((سوله )) به معنی (( آشغل و زباله )) و (( سر )) به معنی (( محل )) که البته در گذشته هر کس نزدیک خانه اش یک سوله سر داشته است و این گفته را دونفر از اهالی محل و گویا فرهنگی بودند نیز تائید گردید:

آقای عباس رفیعی سیاه خاسر 76 ساله که از خانواده های اولیه محل می باشد اظهار داشت که:

(تا آنجا که از قدیمی ها شنیده ام نام قدیمی سیاه خالسر ((صالح سر)) بوده است و رودخانه ای باریک در امتداد قسمتی از جاده فعلی سیاه خاله سر وجود داشت به نام ((شرف شاه خاله )) که نوجوانی 14-15 ساله در حین گرفتن ماهی در آن رودخانه افتاده و غرق میشود.

و چون قدیمی ها به هرچیزی که به آنها لطمه میزد سیاه به معنی شوم میگفتند در این باره هم گفته اند (( سیاه بماند این رودخانه که بچه ما در آن غرق شد))و این کلمه سیاه برخاله ((رودخانه))ماند و آن جائی که طفل غرق شده ((سر))یعنی محل گفتند و به معنی کلی سیاه – خاله سر بر سر زبانها افتاد).

که بنظر نگارنده و پرسش از تعدادی اهالی محل و اشخاص وارد بهترین معنی را می تواند از نظر وجه تسمیه داشته باشد و در آمارگیری کشاورزی که اخیرا انجام گرفته طبق مدرک موجود در سازمان بودجه و برنامه استان گیلان به جای جمله ((سیاه خاله سر)) از صالح سر)) استفاده کرده اند.

قدمت سیاه خاله سر=صالح سر:

پیر مردانی که با آنها مصاحبه گردید متاسفانه تا پدر بزرگ خود را بیشتر به یاد ندارند و دونسل قبل از آنان نیز کافی نبودند و از طرفی نوشته یا آثاری تاریخی در دسترس اشخاص و یا محل وجود نداشته و اگر روی سخنان پیر مردان حساب کنیم قدمت محل از 180 تا 200 سال تجاوز نمی کند در حالیکه همین پیر مردان عقیده دارند قدمت سیاه خاله سر خیلی زیادتر است و مثال می آورند قدمت چهار درختی که در محوطه مسجد بوده و حدود سال 1365 شمسی  به علت  فرسودگی قطع کرده و چوب آن به مصرف مسجد و مدرسه رسیده و حدود 700 سال عمر  داشته اند هر چند قدمت یک یا چند درخت کهنسال نمی تواند قدمت محلی را ثابت کند ضمن بازدید نگارنده از محل قطع درخت ها پایه بریده شده درخت بزرگتر محوطه وسیعی را در بر گرفته که محیط  آن بیش از ده متر بوده است.

قبرستان قدیمی که در محل و محوطه مسجد قراردارد میتواند قدمت زیادتری داشته باشد  زیرا اهالی در حدود سال 1355  قبرستان جدیدی که دارای غسالخانه نیز میباشد ایجاد نمودند.

اقوام قدیمی و اولیه:

بنا به اظهار معمرین و معتمدین محل اولین کسانی که در سیاه خاله سر ساکن شده اند به شرح زیر می باشد.

1-کربلائی حسین     خانواده مانده از وی    وثوقی ها

2-مشهدی وهاب      خانواده مانده از وی   وهاب پورها

3-مشهدی محمد     خانواده مانده از وی   رضادوست ها

4-مشهدی نجیب علی خانواده مانده از وی   امیدی

5-نبات علی         خانواده مانده از وی        امیدی

6-ابراهیم             خانواده مانده از وی        خوشحال

7-شیرعلی         خانواده مانده از وی      عبدالهی

8-میرزا رفیه        خانواده مانده از وی       رفیعی

9-مشهدی کوجای    خانواده مانده از وی    کوچکی

و از سخنان آنان چنین بر می آید کربلائی حسین اولین کسی بوده که به سیاه خاله سر وارد شده است.ولی عباس رفیعی تنها کسی است که اجداد خود را اینگونه معرفی کرده است:

پدرش میرزا مهدی فرزند میرزا رفیع فرزند مرحوم ملاعلی فرزند مرحوم خدابخش و فرزند مرحوم شیخ حسن ولی نمیداند که اجدادش از کجا به سیاه خاله سر آمده است و چنین به نظر می رسد خانواده نامبرده قدیمی ترین باشد متاسفانه اخوی ایشان مرحوم حسن آقا رفیعی که اهل مطالعه بوده و در گذشته نشست هائی نیز نگارنده با ایشان داشت در قید حیات نیست وگرنه میتوانست درباره سابقه این روستا ما را دقیق تر راهنمایی کند.

البته در سال 1325 دفینه ای محتوای سکه های شاه عباس ثانی در این روستا پیدا شده هر چند نمی تواند مبنای قدمت سیاه خاله سر باشد ولی میتواند گویای این امر باشد کسانی در آن محل بودند که بدان سکه ها دسترسی داشته اند که به جریان آن طبق اسناد موجود متعاقبا اشاره می شود.

و طبق اظهار عده ای از پیران مورد بحث :اهالی سیاه خاله سر قبلا در هفت خانان بوده بعد در اشترکان و از آنجا به سیاه خاله سر آمده اند.

جمعیت:

آمار جمعیت برابر سرشماری رسمی انجام شده به شرح زیر است:

1335 جمعیت کل  794 نفر     403 نفر مرد   391 زن

1345 جمعیت کل  772نفر      373 نفر مرد 399 نفر زن 150 خانوار

1355 جمعیت کل 763 نفر       348 نفر مرد   415 نفر زن 155 خانوار

1365 جمعیت کل  766 شامل 771 خانوار که 416 نفر با سواد و 265 نفر شاغل میباشد.

و بطوری که ملاحضه میشود هر چند تعداد خانوار افزایش یافته ولی جمعیت به تدریج کمتر می شود و این میرساند که اهالی به سوی شهر نشینی روی آوردند.

کشاورزی:

روستای سیاه خاله سر  یکی از مناطق کشاورزی انزلی میباشد و چون در کنار مرداب قرارگرفته خواه ناخواه اهالی آن از گذشته های دور به صید ماهی و پرندگان دریائی نیز اشتغال داشته اند.

محصولات کشاورزی برنج – صیفی – توتون – نوغان داری است و برای کشاورزی از یک رودخانه دائمی استفاده مینمایند ولی از گذشته مزارع برنج کاری وسیله استخرهای موجود آبیاری میشد.

در این روستا سه استخر وجود دارد که استخر ((گیوه))حدود 000/20 متر مربع وسعت دارد و در سال 1365 وسیله جهاد سازندگی لایروبی گردید و جاده ای مال رو نیز از سیاه خاله سر به استخر مزبور کشیده شد و آب این استخر وسیله نهری از رودخانه ((چاپ رود)) تامین می شود .استخر مرحوم حسن آقا رفیعی و استخر جنگل زمین – به ترتیب بعد از استخر گیوه قراردارد ضمنا از کانال آب بر فومنات نیز آب جهت کشاورزی تامین میشود.

طبق آمار سال 1366 شمسی که وسیله اداره کشاورزی اانزلی از طریق آگاهان محلی تهیه شده به شرح زیر می باشد:

وسعت کل روستا 6 کیلومتر – برنج کاری 5/219 هکتار – صیفی کاری 2 هکتار –سبزی کاری نیم هکتار –حبوبات نیم هکتار –باغ میوه 5/1 هکتار و دارای گاو نر و ماده 800 راس گوساله 409 راس گاومیش 50 راس اسب 30 راس- طیور 2500 قطعه – تیلر 10 دستگاه – پمپ آب 6 دستگاه – خرمن کوب 4 دستگاه .

برابر آمار اداره نوغان تولید پیله کرم ابریشم در سال 1367 شمسی وسیله 71 نفر 129 جعبه تخم نوغان مصرف که حدود 3870 کیلو ((هر جعبه 30 کیلو محاسبه گردیده))بوده است.

متفرقه:

مدارس : از سال 1324 شمسی در سیاه خاله سر دبستان تاسیس گردید که تعداد کلاس 6 باب تعداد دانش آموز 135 نفر با 4 نفر معلم بوده است و طبق آخرین آمار خرداد ماه 1368 شمسی:

1-دبستان مختلط قدس با 5کلاس و 91 دانش آموز و 7معلم.

2-مدرسه راهنمایی انقلاب اسلامی با 6 کلاس و 136 دانش آموز و 10 معلم.

درمانگاه:حدود سال 1345 شمسی درمانگاهی احداث گردید که زمین آنرا مرحوم حاجی بابا نویری واگذار و ساختمان بهمیاری اهالی ساخته شد ولی به علت نداشتن پرسنل قابل استفاده قرار نگرفت و در سال 1365 بصورت متروکه باقی بود.ماما هم ندارد.

حمام: یک حمام بطور ناقص در محل وجود دارد ولی اکثر خانه ها دارای حمام خصوصی هستند.

آب: دارای لوله کشی آب و آب از چاه نیمه عمیق و مخزن فلزی هوایی است .

برق:برق روستا از شبکه برق انزلی تامین میگردد.

مساجد:سیاه خاله سر دارای یک مسجد تقریبا بزرگ است که در حدود 1345 شمسی به جای مسجد قدیمی بنا گردید و مرحوم رحمت اله نوروز به در این امر پیشگام و با همت اهالی این مسجد ساخته شده است.

امامزاده و مزار:در این روستا امام زاده و مزاری وجود ندارد لیکن اهالی به چهار درخت آزاد که در محوطه مسجد بوده احترام میگذاردند و درخت بزرگتر را ((آقادار)) و یا ((بقعه دار))میگفتند و به آن نذر و نیازی نمودند.

آثار تاریخی: ندارد

کشف دفینه:آقای عباس رفیعی سیاه خاله سر 76 ساله ساکن فعلی انزلی اظهار داشت:

(اواخر رضاشاه بود خواب دیدم زیر درخت آزاد کوزه ای پر از پول وجود دارد از شوهر عمه ام خواستم به اتفاق آنرا در آوریم چون زمان رضاه شاه بود کسی جرئت این کار را نداشت این خواب سه بار تکرار شد و ما از ترس نتوانستیم کاری بکنیم.تا اینکه بعد از چند سال چند کارگر خلخالی در همان ناحیه در حین کار کوزه ای پر از سکه های نقره به دست آورده فرار کردند .اهالی به تعدادی سکه برخورد و سر و صدا بلند شد و در نتیجه پاسگاه و گروهبان ژاندارمری و حتی استانداری خبر دار شده به محل آمدند و پس از تحقیقات کارگران مذکور را پیدا کردند و به زور از آنها اعتراف و سکه های موجود نزد آنها را جمع آوری مینمایند.روی سکه ها نوشتته شده بود ((شاه عباس ثانی))  ).

بطوری که میدانیم شاه عباس ثانی از 1052 تا 1077 هجری قمری ((1020 تا 1045 شمسی –ن)) سلطنت کرده و قدمت این سکه ها حدود 350 سال میباشد حال در چه زمانی این سکه ها در آنجا دفن کردند معلوم نیست.

طبق اسنادی که فتوکپی آنها در اختیار نگارنده است مکاتبات و اقدامات زیادی از طریق گروهان و گردان ژاندارمری انزلی و ((بندر پهلوی آن زمان ))و هنگ ژاندارمری گیلان  استانداری  وزارت کشور وزارت فرهنگ اداره کل باستان شناسی انجام و پرونده ای به همین منظور تشکیل و به دادگاه بندر پهلوی ((انزلی))احاطه و تحت بررسی قرارگرفت و به علت وابستگی مسئول فرهنگ آن نواحی به یکی از احزاب سیاسی که در امر سکه ها دخالت داشت مسئله سکه ها جنبه سیاسی نیز پیدا کرد که چون مورد بحث ما نیست از آن میگذریم و فقط به قسمت کوچکی از مکاتبات مربوطه می پردازیم تا قضیه روشن شود.

(از نگهبانی کل کشور)

به وزارت کشور

شماره 34612/63416/ج-11/10/1325

محترما معروف میدارد گزارش هنگ 14 ژاندارمری گیلان بنا به گزارش گردان 2 هشتپر بندر پهلوی حاکیست که اواخر ماه جاری در محل موسوم به ((سیاه خاله سر))وسیله اسمعیل مقدم و علی اکبر نام مقداری مسکوک تاریخی مربوط به دوره شاه عباس ثانی کشف که پس از رسیدگی فقط 7 عدد از مسکوک منظور نزد اسماعیل مقدم و علی اکبر نام صالحی بوده بدست آمده).

این نامه به امضاء سرتیپ مشیری رئیس اداره عملیات ژاندارمری کل کشور به وزارت کشور نوشته شده و اسامی مسئول فرهنگ آن نواحی و چند نفر از اشخاص سرشناس سیاه خاله سر را ذکر نموده که سکه های مکشوفه را حیف و میل نمودنده اند که نگارنده از ذکر نام نامبردگان صرفنظر می نماید و نامه دیگری را درباره سرنوشت سکه ها منعکس مینمائیم.

(وزارت فرهنگ-اداره کل باستانشناسی).

شماره 2543/37090-17/11/1325

به وزارت کشور.

عطف به نامه شماره 7513-4/10/1325 موضوع سکه های مکشوفه در سیاه خاله سر گیلان اطلاع میدهد چهر عدد از سکه های مکشوفه توسط اداره فرهنگ گیلان به این وزارت خانه و اصل و بر طبق مقررات قانون و آئین نامه عتقیات درباره آنها عمل شده است نسبت به 7 عدد دیگر دستور داده شد که پس از بدست آمدن با تنظیم صورت جلسه بین کاشفین آن تقسیم نمایند).

با توجه به موارد بالا به ظوری که ملاحضه میشود از یک کوزه مسکوک نقره تاریخی فقط 4 عدد به اداره کل باستانشناسی رسیده و بقیه حیف و میل و به تاراج رفت.

اماکن افتصادی در سال 1367 شمسی.

بانک ندارد-نانوایی یک باب بقالی 4 باب-قهوه خانه 2 باب-آرایشگاه 2 باب-تعمیرگاه موتورهای کشاورزی یک باب-کارخانه برنجکوبی 2 باب.

 

 منبع:کتاب تاریخچه بندرانزلی جلد اول نوشته عزیز طویلی  صفحات ۸۵۵ الی ۸۶۰

تذکر: « کليه حقوق و مطالب اين مطلب محفوظ بوده هر گونه کپي برداري نیاز به مجوز کتبی از نویسنده کتاب تاریخچه بندرانزلی جناب آقای عزیز طویلی میباشد . »

آرشیو مطالب
ارسال نظر جديد

  • مانی گفته: ۰۹:۳۵ - ۱۳۹۰/۰۶/۲۱

    سلام باتشکر از توضیحات خیلی خیلی خوبتون لطفا از منطقه زیبای سیاه خاله سر عکسهایی برای دیدن ما که از خارج از کشور دوست داریم ببینیم بگذارید . ممنون

  • zahra hassanzde گفته: ۱۴:۱۵ - ۱۳۹۰/۱۲/۹

    copy

  • یوسف گفته: ۱۳:۴۰ - ۱۳۹۴/۰۶/۱۱

    چرا از شهیدی که برای شما واین مملکت رفت یاد نمیکنید وهمچنین ازآزاده این روستا ؟

    • مدیر سایت گفته: ۱۸:۴۳ - ۱۳۹۴/۰۶/۱۱

      لطفا از شهدا و آزادگان این روستا برایمان مطلب تهیه و ارسال کنید تا با نام شما منتشر کنیم 🙂

  • در زمینه‌ی انتشار نظرات مخاطبان رعایت چند مورد ضروری است:
    • لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی یا گیلکی تایپ کنید.
    • نظرات در ارتباط با همین مطلب باشد در غیر اینصورت از « فرم تماس با مدیریت » استفاده کنید.
    • «مدیر سایت» مجاز به ویرایش ادبی نظرات مخاطبان است.
    • از انتشار نظراتی که حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های دین مبین اسلام باشد معذور یم.
    • نظرات پس از تأیید مدیریت سایت منتشر می‌شود.



    جستجو
    مدیریت
    سایت کرکان بندرانزلی با دامنه
    www.kargan.ir
    نیز در دسترس می باشد.
    مرحوم تقی کرکانی خان قدیم کرکان

    روستای کرکان در منطقه جلگه ای و در کنار جاده کپورچال-آبکنار واقع شده دارای نسق 85 ساله (تاتاریخ 1363 شمسی)بوده و از نظر ثبتی جزء بخش 7 حومه انزلی و سنگ شماره 6 میباشد و مسافتش تا کپورچال 7 کیلومتر و تا انزلی 27 کیلومتر است . . .

    شبکه های اجتماعی کرکان

    شماره تلفن تلگرام :0016624759892
    تبلیغات
    HTML
    محبوب ترین مطالب
    آرشیو ماهانه

    برای اشتراک در خبرنامه کرکان ایمیل خود را در کادر زیر وارد نمایید