نویسندگان
تبلیغات
کد HTML تبلیغ
بازدید از سایت
امروز : ۲۷ مهر ۱۳۹۶
بازدید امروز : 4467
بازدید دیروز : 4903
تعداد نظرات : 3390
تعداد مطالب امروز :0 عدد
تعداد مطالب : 1792
کل بازدیدها : 9633126
خروجی فید امروز : 33
ورودی گوگل امروز : 14
افراد آنلاین :4 نفر

 

 

همسرگزينى در جامعه عشايرى تالش، به دو صورت عادى و غير عادى انجام مى‏يابد. ازدواج عادى آن است كه اولاً خانواده دختر به خواستگارانى كه از سوى خانواده پسر روانه مى‏شوند، پاسخ مساعد داده و يا با در ميان نهادن شرايطى به خانواده پسر اجازه مى‏دهند كه رسما مراسم «صورت ويگرى» (صورت گرفتن عقد و قرار ازدواج) را برگزار نمايد.
ثانيا خانواده پسر ـ در اين مرحله خود پسر ـ آمادگى پذيرش شرط يا شرايط پيشنهادى خانواده دختر را داشته باشد، مانند پرداخت پول نقد يا خريد ويژه براى عروس.

ثالثا در نيمه راه اين پيوند و خويشى كه معمولاً چند ماهى طول مى‏كشد تا به سرانجام و قطعيت برسد، ميان دو خانواده مزبور و يا ميان پسر و دختر، اختلاف شديدى بروز نيابد. در چنين صورتى، در زمان تعيين شده، طى مراسم پرشورى كه از يك تا سه روز ادامه مى‏يابد، دختر را پس از عقد در خانه پدر، سوار بر اسب، به همراه گروه نوازندگان محلى به خانه شوهر مى‏برند. اما شكل غير عادى از آنجا آغاز مى‏شود كه در موارد يادشده، توافق و توفيق لازم به دست نيايد، اما پسر همچنان خواهان همسرى با دختر برگزيده خود باشد، كه اغلب با كمك و موافقت خانواده خود و يا بى‏اطلاع آنها، عده‏اى از دوستان مورد اعتماد خود را بسيج كرده و در فرصتى مناسب دختر موردنظر را مى‏ربايد و او را به خانه يكى از معتمدين بانفوذ و يا به خانه دفتردار عقد و ازدواج منطقه مى‏برد و پس از انجام تشريفات لازم، او را به عقد خود درمى‏آورد.

ربودن دختر توسط پسر كه يكى از راههاى بسيار رايج زناشويى در ديار تالش (دنباله رشته كوههاى البرز كه از كناره غربى سفيدرود آغاز مى‏شود و تا آستارا، به طول 300 كيلومتر امتداد دارد، موسوم به «كوههاى تالش» است. مردمى كه در سراسر اين رشته كوه و بخشى از دامنه‏هاى جلگه‏اى آن ـ حد فاصل بين كوه و درياى خزر ـ زندگى مى‏كنند، به نام «تالش» يا «تالشان» شناخته شده‏اند) بوده و هنوز هم منسوخ نشده است، به دلايلى غير از آنچه كه ذكر شد نيز ممكن است اين امر اتفاق بيفتد. مثلاً هنگامى كه دختر مورد علاقه يك پسر در آستانه ازدواج با شخص ديگرى قرار مى‏گيرد و مساعى معمول در برهم زدن آن ازدواج كارگر نمى‏افتد، در آن صورت چه دختر به پسر علاقه‏مند باشد و چه نباشد، تا زمانى كه خطبه عقد با شخص رقيب خوانده نشده، پسر اقدام به ربودن دختر مزبور مى‏نمايد.

در گذشته دختر ربايى يكى از منابع بى‏دردسر كلاشى و قيد و بندگذارى خانمها و بيگها و كدخدايان بوده است. از اين روى، آنان به طور غير مستقيم، اين رسم را تقويت وترويج مى‏نمودند. و اغلب با استفاده از عوامل مختلفى، زمينه ازدواجهاى عادى را بر هم مى‏زدند و بر عكس ربودن و يا به اصطلاح «ويرى جانسته» (گريزاندن) را مورد حمايت قرار مى‏دادند. زيرا هر دخترى كه ربوده مى‏شد، گره كارهاى بعدى به دست اشخاص مزبور مى‏افتاد و آنها با گرفتن رشوه و در موارد پيچيده، با نهادن قيد و بندهاى سنگين، كسب امتيازهاى مالى بر گردن خانواده پسر، رضايت خانواده دختر را جلب مى‏نمودند. اما با وجود همه اين احوال، كسى به ياد ندارد كه در ديار تالش رسمى به عنوان «حق شب اول» براى سردمداران قوم وجود داشته باشد، بدان گونه كه در برخى از نقاط ايران معمول بود اما گرفتن اجبارى دختر از برخى خانواده‏ها به بهانه كنيزى و يا صيغه كوتاه‏مدت براى خانمها، تا حدودى مرسوم بوده است.

نوع همسرگزينى در تالش، عموما «برون همسرى» است اما در برخورد با دايره‏هاى تو در توى اجتماعى، با شدت و ضعفهايى درون‏گراست. شدت اين درون‏گرايى، در دايره فاميلى عادى و سپس در دواير طايفه و تيره و ايل و برون ايلى به ترتيب با درجاتى فزاينده، به حداكثر و حتى به تحريم در همسر دادن مى‏انجامد. علت و انگيزه‏هاى اين درون‏گرايى مى‏تواند گوناگون باشد. به طور مثال: زن دادن و اغلب زن گرفتن، هدف گسترانيدن ريشه‏هاى فاميلى و پيوندهاى خونى را دنبال مى‏كند، لذا وقتى خانواده‏اى دخترى را شوهر مى‏دهد، در وهله نخست مسأله اصلى برايش اين است كه در فاصله اجتماعى مطلوبى، به مدار سلاله خود، عضو تازه‏اى وارد نمايد و به اين ترتيب شعاع آن مدار را گسترده‏تر نمايد و از مزاياى آن بهره‏مند گردد.

يك دختر از خانواده فقير هر چه كه از خانواده پدر و محل سكونت خود دورتر برده شود در بهره‏مندى از حقوق خود بعنوان زن در خانواده جديد، پشتوانه و تضمين كمترى خواهد داشت. از اين رو، اگر دخترى در رابطه با حقوق و امنيت خود اطمينان خاطر بيشترى داشته باشد، مى‏تواند به سرعت بر احساسات و رنجهاى عاطفى خود مسلط شود. بدين لحاظ ادبيات عاميانه مردم تالش سرشار است از اشعار، مثلها و قصه‏هاى سوزناكى كه از مسأله ازدواج دختر در شعاع جغرافيايى دورتر مايه مى‏گيرند. مانند نمونه زير:

گنجشك كوه سياه بودم گرفتند مرا

از راه رشت و لاهيجان بردند مرا

خبرم را ببريد براى مادر نازنينم

(و بگوييد) كفنم را بدوزد كه كشتند مرا

حقوق اجتماعى و خانوادگى زن تالشى اگرچه در نهايت تابع قوانين كشورى است، اما در ميان جامعه سنتى تالش ـ بويژه در ميان كوه‏نشينان ـ در چارچوب گسترده خاصى جاى دارد كه فرهنگ و سنتهاى بسيار كهن آن را ايجاب نموده است. در اينجا حقوق و قانون روابط اجتماعى و خانوادگى زن الهام گرفته از نقش زن در عرصه توليد است و هر گونه تفاوت حقوقى ميان زن و مرد نيز اغلب از همين جا آغاز مى‏شود. عمده‏ترين شكل اين تفاوت، سيادت مرد در امور اجتماعى و مديريت خانواده است.

در بخش سنتى جامعه تالش، هر يك از اعضاء خانواده ضمن يك تقسيم كار طبيعى، بر حسب سن و جنس، عهده‏دار وظايفى است كه خود را موظف به انجام آن مى‏داند. در جريان اين انجام وظيفه، اهميت نقش هر يك از اعضا نمايان شده و بدين ترتيب جايگاه افراد در سلسله مراتب خانوادگى مشخص مى‏شود.

در چارچوب روابط ذكر شده، مديريت خانواده را غالبا پدر بر عهده دارد و مادر در جايگاه دوم، يار، مشاور و جانشين او محسوب مى‏شود و در اين راستا وابستگى مادى و عاطفى زن و مرد تحقق مى‏پذيرد و حضور

فرزندان نيز به اين پيوستگى ژرفاى بيشترى مى‏دهد و فرزندان نيز پيوسته، حتى در شرايطى كه خود پدر يا مادر داراى فرزندانى مى‏شوند، به قيموميت و مديريت پدر و مادر گردن مى‏نهند. در نتيجه چنين روابط و قانونمنديهايى، زن در خانواده شخصيت فراخور و مستقلى پيدا مى‏كند. او در مورد كليه مسايل شخصى خويش امكان تصميم‏گيرى مى‏يابد و به ندرت با محدوديتى از سوى شوهر روبه‏رو مى‏شود. البته با توجه به اصل رعايت حدودى كه سنتها و ضوابط اخلاقى جامعه براى اعمال مستقل و سطح انتظارات و توقعات زنها تعيين نموده است و بديهى است كه سطح اين حدود قابل مقايسه با آنچه كه در جوامع شهرى ديده نمى‏شود، نيست.

از آنجايى كه اصل روابط مذكور ريشه در نقش مشخص زن و مرد، و ديگر اعضا خانواده در عرصه كار و توليد دارد، و در چارچوب مسؤوليت و تعهد مساوى زن و مرد، در پايدار داشتن كانون مشترك خانواده و انجام امور معيشت جريان يافته و به وسيله ارزشهاى فرهنگى و اخلاقى جامعه نظام و قوام يافته ويژه‏اى پاسدارى مى‏شود، به ندرت نشانه تضاد و تعارض و سوءاستفاده‏اى در آن ظاهر مى‏شود.

از اين روى نه تنها اتفاق طلاق يا ترك قهرى خانواده، در جامعه مزبور بسيار اندك است بلكه مراجع قضايى و داورى منطقه نيز به نسبت بسيار كمى، دادخواستى مبنى بر اختلاف زن و شوهر دريافت مى‏نمايند و در نتيجه جامعه مزبور از بسيارى بليه‏ها و عارضه‏هاى جوامع شهرى، مانند وجود كودكان سرراهى، پرورشگاهى و سالمندان بى‏سرپرست و موج گدايان و غيره در امان مى‏باشد.

«برگرفته از: نظرى به جامعه عشايرى تالش نوشته على عبُدلى كلورى ص148 ـ 137.»

 

منبع: کتاب نظرى به جامعه عشايرى تالش نوشته على عبُدلى كلورى پژوهشگر والای تاتها و تالشها

بازدید:5,500بار , ارسال شده در : ۲ام مهر, ۱۳۸۹; ساعت : ۷:۵۶ ق.ظ
تعداد نظرات : ۲
آرشیو مطالب
ارسال نظر جديد

  • محمدابراهیم خداخواه گفته: ۱۴:۴۶ - ۱۳۸۹/۰۷/۲

    سلام و خسته نباشی
    مطلب بالا بسیار جالب و مورد توجه گیلانیان عزیز میباشد . انتخاب چنین مقالاتی زیبایی
    سایت شما را دو چندان میکند . برایتان ارزوی موفقیت را دارم.

  • محمدابراهیم خداخواه گفته: ۰۷:۲۸ - ۱۳۸۹/۰۷/۱۰

    با سلام و عرض خسته نباشید
    بسیار ممنونم که مقاله های خوبتان را برایم ارسال میکنید.

  • در زمینه‌ی انتشار نظرات مخاطبان رعایت چند مورد ضروری است:
    • لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی یا گیلکی تایپ کنید.
    • نظرات در ارتباط با همین مطلب باشد در غیر اینصورت از « فرم تماس با مدیریت » استفاده کنید.
    • «مدیر سایت» مجاز به ویرایش ادبی نظرات مخاطبان است.
    • از انتشار نظراتی که حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های دین مبین اسلام باشد معذور یم.
    • نظرات پس از تأیید مدیریت سایت منتشر می‌شود.



    جستجو
    مدیریت
    سایت کرکان بندرانزلی با دامنه
    www.kargan.ir
    نیز در دسترس می باشد.
    مرحوم تقی کرکانی خان قدیم کرکان

    روستای کرکان در منطقه جلگه ای و در کنار جاده کپورچال-آبکنار واقع شده دارای نسق 85 ساله (تاتاریخ 1363 شمسی)بوده و از نظر ثبتی جزء بخش 7 حومه انزلی و سنگ شماره 6 میباشد و مسافتش تا کپورچال 7 کیلومتر و تا انزلی 27 کیلومتر است . . .

    شبکه های اجتماعی کرکان

    شماره تلفن تلگرام :0016624759892
    تبلیغات
    HTML
    محبوب ترین مطالب
    آرشیو ماهانه

    برای اشتراک در خبرنامه کرکان ایمیل خود را در کادر زیر وارد نمایید