نویسندگان
تبلیغات
کد HTML تبلیغ
بازدید از سایت
امروز : ۳۰ شهریور ۱۳۹۶
بازدید امروز : 530
بازدید دیروز : 2787
تعداد نظرات : 3383
تعداد مطالب امروز :0 عدد
تعداد مطالب : 1792
کل بازدیدها : 9525501
خروجی فید امروز : 22
ورودی گوگل امروز : 8
افراد آنلاین :2 نفر

 

 

چندي پيش در اخبار اعلام شد كه عمق تالاب (مرداب) انزلي از 11 متر به 3 متر رسيده و قرار است به وسيله ژاپني‌ها لايروبي شود.

به گزارش يکي از نشريات خارجي، ژاپن به کمک عکس هاي ماهواره‌اي، پي به وجود «تيتانيوم» در تالاب انزلي برده و به ايران پيشنهاد داده که حاضر است، اين تالاب را به‌طور رايگان لايروبي کند!

مرکز کاربردهاي خواص و مواد، متعاقب اطلاع از پيشنهاد ژاپني‌ها، گروهي از کارشناسان خود و ساير مراكز را مامور کرد که به کمک جهاد منطقه، لجن‌هاي تالاب انزلي را نمونه‌برداري و آزمايش كنند.

نتايج بدست آمده از اين كاوش، ثابت کرد كه برخي از نقاط اين مرداب، بيش از 10 درصد تيتانيوم دارد.

سيدعلي مقدس‌زاده گلپايگاني در اين‌باره مي‌گويد: «پيشنهاد ژاپني‌ها جديد نيست. آنان از سالها پيش، خواستار لايروبي تالاب انزلي بودند و در سال 1364، چنين پيشنهادي را به ايران داده بودند.» ‏

به گفته اين روزنامه‌نگار، پيش شرط آنان براي لايروبي تالاب انزلي، انتقال لجن‌هاي استخراج ‌شده به ژاپن است.

او مي‌افزايد: «اين موضوع در آن زمان، بررسيِ کارشناسانه شد و لجن‌هاي مرداب انزلي در مرکز کاربردي خواص و مواد، آزمايش و معلوم شد که لجن‌هاي مذكور، منبعي سرشار از تيتانيوم است. در اين زمينه، استادان و دانشجويان دانشکده شيمي دانشگاه صنعتي شريف نيز مشغول تحقيق شدند.»

ويژگي تيتانيوم

چون «نسبت استحكام به وزن» در آلياژهاي تيتانيوم بالاست؛ و مقاومت خوبي در مقابل خوردگي از خود نشان مي‌دهند، عنصري استراتژيك و بسيار مهم بشمار مي‌رود. انواع آلياژهاي تيتانيوم به لحاظ وزن، سبکتر از فولاد و از نظر مقاومت، سخت‌تر از فولاد است.

عينک‌سازان، سازندگان ساعت‌هاي لوکس و متخصصاني که اعضاي مصنوعي بدن انسان را مي‌سازند، در پي اين فلز هستند. همچنين اگر كسي دريابد كه جنس يک شي از تيتانيوم است، پول خوبي بابت خريد آن مي‌پردازند. ‏

مقدس‌زاده در اين‌باره مي‌گويد: «وجود تيتانيوم در طبيعت، سال 1971 ميلادي، شناسايي شد. شيميست‌هاي جهان، براي بدست آوردن آن به‌صورت فلزي خالص، بيش از يك سده آزمايش و تحقيق كردند. اين فلز، عنصري‎ ‎سبک است و جلاي سفيد/نقره‌اي دارد. وزن مخصوص آن 54/4 گرم بر سانتي متر مکعب با نقطه جوش 3287 درجه سانتيگراد و نقطه ذوب 1660 درجه سانتيگراد است.»

او مي‌افزايد: «تيتانيوم در بين فلزات، چهارمين مقام را به دليل فراواني در سطح کره زمين به خود اختصاص داده است. اين فلز، ميل ترکيبي زيادي با نيتروژن، کربن، اکسيژن و عناصر ديگر دارد و خيلي سخت، جدا مي‌شود.» ‏

ذخاير ايران و جهان

ذخاير بزرگ معدني تيتانيوم در استراليا، اسكانديناوي،‏‎ ‎آمريكاي شمالي و مالزي يافت مي‌شود. سنگ‌هاي گابرو، آنورتيت و‎ ‎گرانيت سبز رنگ، به‌عنوان منابع اوليه و‎ ‎نيز سنگ‌هاي ساحلي، رسوبات رودخانه اي، تلماسه‌هاي بادي و ساحلي، به‌عنوان ديگر منابع تهيه تيتانيوم بشمار مي‌رود. تيتانيوم در رسوبات سياهرنگ ماسه‌هاي ساحلي و بادي، وجود دارد و در داخل لايه‌هاي‎ ‎آبرفتي در كهنوج كرمان ديده مي‌شود. ‏

باتوجه به تقاضاي روزافزون جهاني براي تيتانيوم و گراني قيمت آن، کشورهايي که نشانه‌هايي از تيتانيوم در خاک آنها ديده شده است، به‌فکر توليد آن براي مصارف داخلي افتاده‌اند. هر چند که با هزينه زيادي توليد مي‌شود.

کمبود ذخائر تيتانيوم، دليلي بر توليد محدود اين محصول در جهان است. براي همين، مدام بر بهاي آن افزوده مي‌شود.

به گفته يکي از استادان دانشگاه بخش بزرگي از تيتانيوم موجود در جهان در اختيار كشورهاي استراليا، کانادا، آفريقاي جنوبي، نروژ و هندوستان است و كشورهاي استراليا،‏ قرقيزستان، هندوستان، سريلانكا و تايلند بيشترين حجم تيتانيوم جهان را صادر مي‌كنند. ‏

استراليا با ميانگين 3/1 ميليون تن در سال، مقام نخست صادرات تيتانيوم جهان را داراست و قرقيزستان با‏ ميانگين صادرات 120 هزار تن در جايگاه دوم قرار دارد. ‏

او مي‌افزايد: «جهش تقريبي 150 درصدي قيمت اين فرآورده معدني، گوياي اين واقعيت است كه كشورهاي صادركننده اين محصول براي كسب سود، همچنان در انديشه توليد بيشتر تيتانيوم هستند‎.‎‏ با توجه به عرضه و تقاضاي جهاني كانيهاي تيتانيوم و رشد روزافزون مصرف صنايع وابسته، بيگمان بازار مصرف تيتانيوم در آينده نزديك، داغتر از اين خواهد شد».‏

او با تأكيد براينكه استراليا و كانادا و آفريقاي جنوبي، پشتوانه‌هاي اصلي تيتانيوم جهان از نظر توليد ‎و صادرات هستند، معتقد است كه توليد تيتانيوم در كل دنيا، بسيار محدود است.‏

پيامد زيست محيطي

حسين برازنده‌پور، يكي از فعالان حوزه محيط زيست، مي‌گويد: «تا زماني که يک ماده در دل طبيعت وجود دارد، بي‌زيان است؛ ولي به مجرد اينكه انسان آن را كشف و استخراج كرده و براي مصارف مختلف بکار مي‌گيرد، پيامدهاي ناگوار و نهان خود را آشکار مي‌كند.

او مي‌افزايد: آلودگي بخشي از طبيعت که گمان مي‌رود با استخراج تيتانيوم، آلودگيش بيشتر شود ـ دغدغه كنوني دوستداران محيط زيست است.

به عقيده او، درصد مواد راديواكتيو در كاني‌هاي تيتانيوم ـ كه در فرايند توليد، متمرکز شده و سرطانزا مي‌شود ـ مسأله مهم زيست محيطي، ناشي از اكتشاف و به كارگيري اين فلز در صنايع است. از اينرو درصد مجاز مواد‏ راديواكتيو كاني‌هاي تيتانيوم از سوي مسئولان دولتي در كشورهاي جهان، قانونگذاري مي‌شود. دي‌اكسيد تيتانيوم، دفع مواد زائد، بويژه سولفاتهاي آهني و اسيد‏ زائد در فرايند سولفاته، از مسائل مهم زيست محيطيِ در توليد تيتانيوم است.‏

فلز تيتانيوم در يک فرايند شيميايي سخت كنترل شده، توليد مي‌شود و قيمت آن نسبت به فلزاتي چون آلومينيوم و فولاد، بسيار گرانتر است. پنج درصد از توليد جهاني تيتانيوم، صرف توليد «فلز تيتانيوم» مي‌شود و 95 درصد باقيمانده، براي توليد ماده رنگ‏ دي اكسيد تيتانيوم، مورد استفاده قرار مي‌گيرد. اين ماده براي رنگ سفيد خود، درجه ديرگدازي، پايداري بالا و توان زياد در توزيع و انتشار يكنواخت، در صنايع رنگسازي، توليد كاغذ، پلاستيك و لاستيك، ماده درجه يک شناخته مي‌شود‎.‎

عنصر تيتانيوم در طبيعت، در ترکيب با ديگر عناصر بوجود مي‌آيد. سنگ معدن تيتانيوم، بيشتر بصورت «ايلمنيت» يافت مي‌شود که برنگ سياه و براق و مخلوط با اکسيد سليس بوده و جزيي از مواد سازنده سنگ گرانيت است.

روشهاي متداول نظير احيا با کربن را نمي‌توان براي تهيه تيتانيوم مورد استفاده قرار داد، زيرا در تركيب با کربن، ايجاد‏ «تيتانيوم ‌کاربايد»‎‏ مي‌کند. البته مي‌توان با کوشش زياد، از احياي اکسيد آن با فلزات فعال، براي بدست آوردن تيتانيوم استفاده کرد.‏

‏ تنها روش موفق براي تهيه فلز تيتانيوم، احياي بخار با منيزيوم مذاب و داغ‌ است که ‌بايد عمل جداسازي با خارج‌ساختن ‏MGCI، در حالت مذاب و در خلا، تکميل ‌شود.

موارد استفاده

مقدس زاده در باره ميزان مصرف جهاني تيتانيوم، مي‌گويد: «مصرف اين ماده در كشورهاي پيشرفته، تقريبا 10 برابر كشورهاي در حال توسعه است. ‏

فلز تيتانيوم در محيط‌هاي فرسايشي، بسيار كاربردي است. مصرف تيتانيوم در صنايع، به دو شکل فلز و دي اكسيد تيتانيوم است. مصرف آن بدليل مشكلات تهيه و خالص سازي، صرفه اقتصادي ندارد، اما اكسيد آن در صنعت، كاربردي گسترده دارد». ‏

او معتقد است: اين فلز با وزن تقريبا سبک خود، از پايداري خوبي برخوردار است. از نظر وزن، سبكتر از فولاد و به لحاظ استحکام، سخت‌تر از فولاد است و کاربردهاي بسيار دارد، براي ساخت بدنه موشک، هواپيما و ترنهاي تندرو از اين فلز استفاده مي‌شود. انواع آلياژ تيتانيوم در ساخت موتور جت، ماهواره، اتومبيل، تجهيزات ترابري، فايبرگلاس، ترانس برق، زيردريايي، دستگاه خنك‌كننده نيروگاه اتمي، پمپ مكش آب دريا، تجهيزات پزشکي (اعضاي مصنوعي بدن)، جواهرسازي، دوچرخه‌سازي و امثالهم، مورد استفاده قرار مي‌گيرد.»‏

او با بيان اين نکته که هرگاه براي ساخت چيزي نياز به عنصري با وزن سبک، مقاوم در مقابل دماي زياد و رطوبت فراوان باشد، آنگاه، تيتانيوم کاربردهاي زيادي پيدا مي‌كند، مي‌افزايد: «در مواردي که مساله ‏«‎خوردگي»‎‏ در توليدات مطرح است، تيتانيوم به دليل ويژگي مقاومت در مقابل خوردگي، وارد ميدان مي‌شود؛ زيرا در مقابل بيشتر اسيدهاي معدني و مواد شيميايي مثل‏‎گاز کلر بي‌آب(خشک)، مقاومت بالايي از خود نشان مي‌دهد». ‏

پايداريِ تيتانيوم در مقابل خوردگي آب شور دريا، بسيار زياد است و در اين مورد، پس از پلونيوم قرار دارد».

به عقيده دکتر رضا حيدرزاده، تيتانيوم اکسيد، يک رنگينه سفيد است و در صنايع موادغذايي و صنايع مواد آرايشي، کاربرد دارد. گونه‌اي از ترکيبات تيتان نيز در ساخت خازنها مورد استفاده قرار مي‌گيرد. به هر رو، تيتان و ترکيبات آن، کاربردهاي گوناگوني در شاخه‌هاي صنعت دارد. ‏

اين داروساز، مي‌گويد: «پودر دي اکسيد تيتان (روتيل) که از آن پراکسيد‏ تيتان، سالسيلات تيتان و تانات تيتان تهيه مي‌کنند، همانند اکسيد روي برپوست بدن، عمل مي‌کند‎.‎

دي اکسيد تيتان براي التيام سوزشهاي پوستي، مورد‏ استفاده قرار مي‌گيرد و اشعه ماوراي بنفش خورشيد را منعكس مي‌كند. به همين دليل براي ساخت کرم‌ها و لوسيونهاي ضدآفتاب (ضدسوختگي) از آن استفاده مي‌كنند. ‎همچنين از پودر دي اکسيد تيتان در ساخت قاب کپسول‌هاي دارويي و پوشش قرص‌ها استفاده مي‌شود».‏

منابع ايران

مقدس زاده در باره منابع تيتانيوم موجود در ايران مي‌گويد: «تا کنون پتانسيلهاي گوناگوني از تيتانيوم در کهنوج(استان هرمزگان)، رسوبات رودخانه‌اي لنگرود و تالاب انزلي در استان گيلان، كشف شده است».

البته نيازهاي صنايع كشور با واردات رفع و رجوع مي‌شود. چون منابع مهم و با ارزش تيتانيوم كشور در مرحله شناسايي و پژوهش قرار دارد وفعلاً گونه‌هاي متنوع آن فرآوري نمي‌شود. به هر شكل، اكنون دو منبع غني، پرحجم و سرشار از تيتان در كهنوج و مرداب‌انزلي وجود دارد كه همچنان دست نخورده باقي مانده و ذخيره مناسبي است كه به وقت نياز مي‌توان از ارزش‌هاي بسيار آن متناسب با توليدات مورد نياز استفاده كرد.» ‏

او درباره راهكار خودكفايي كشور در اين زمينه، مي‌گويد: «نخست بايد ميزان تيتانيوم موجود در ذخيرگاه‌هاي كشور، برآورد اقتصادي شود و سپس ملزومات، تجهيزات و امكانات لازم براي استخراج بهينه آن از دل طبيعت، فراهم شود.»

اومي‌افزايد: «طرح بررسي و تجهيز ذخائر تيتانيوم كشور، فقط در منطقه كهنوج در دست اجراست و مراحل مطالعاتي خود را سپري مي‌کند. ذخيره ايلمنيت تيتانيوم در مناطق حفاري شده، 2/2 ميليون‏ تن برآورد شده است».

نتايج پژوهش‌ها نشان مي‌دهد، يکي از مهمترين ذخاير ايلمنيت منطقه به لحاظ عيار و سهولت بهره برداري در آبرفت منطقه درگز(25 کيلومتري جنوب شهرستان کهنوج) است. ذخيره تيتانيوم آن، بيش از 2 ميليون تن است. ‏

واردات تيتانيوم

كمترين حجم واردات كاني‌هاي تيتانيوم به سال 1379 بر مي‌گردد که ميزان آن فقط 3 هزار تن بوده است. اما بيشترين سهم واردات تيتانيوم ايران در سال 1380 بود که حجم آن به 8 هزار تن رسيد. بي‌گمان بيشترين مصرف كاني‌هاي تيتانيوم وارداتي در كارخانه‌هاي رنگسازي مصرف مي‌شود كه نيازمند دي اكسيد تيتانيوم هستند‎.‎

به عقيده کارشناسان، با توجه به ذخاير محدود کاني تيتانيوم در دنيا و استراتژيك بودن اين فلز، مي‌توان گفت که كشور ما در زمينه استخراج و توليد اين ماده معدني، مشكلات اساسي بسياري دارد. ‏

پروژه مطالعاتي ذخاير تيتانيوم كهنوج كه بنا بر داده‌ها، يكي از منابع غني‏ تيتانيوم در منطقه خاورميانه است، مدتهاست در فاز مطالعه و پژوهش قرار دارد. برنامه ريزي منسجم و مدون براي بهره برداري و راه اندازي اين معدن، ‎در كوتاه مدت، مي‌تواند باعث خودكفايي و صرفه جويي ارزي كشور شود.

کارشناسان مي‌گويند در برنامه ريزي‌هاي بلند مدت نيز با كنترل و بهينه سازي توليد، مي‌توان به سوي بازارهاي‏ جهاني حركت کرد و با بهره‌برداري از منابع و ذخاير كشور و نيز كشف شناسايي منابع جديد و فرآوري آن‌ها و ايجاد ارزش افزوده، براي كسب درآمد ارزي و جذب سرمايه‌هاي خارجي در كشور، گامي در راه توسعه و پيشرفت صنايع معدني و شكوفايي اقتصاد معدني كشور برداشت‎.‎

‏ ***

پژوهشگران ايراني درپي آن هستند تا با اجراي طرح‌هاي نوين استخراج تيتانيوم از منابع داخلي صنايع كشور را شكوفا كنند و رونق اقتصادي را با جذب سرمايه‌هاي خارجي و درآمدهاي ارزي براي كشور به ارمغان آورد.‏

‏ به گفته مقدس زاده، دانشجويان دانشکده شيمي دانشگاه صنعتي شريف با هدايت و سرپرستي استادان خود، روي طرحي استخراج تيتانيوم، مشغول پژوهش و تحقيق هستند.

اكنون، مقدار زيادي از مشتقات تيتانيوم و ترکيبات آن براي مصارف صنعتي، وارد مي‌شود. ‏

كمتر از 3 درصد اين فلز در جهان وجود دارد، ولي براساس پژوهش‌هاي انجام شده، ميزان تيتانيوم موجود در برخي از رسوبات تالاب‌انزلي، نزديک به12 درصد است. ‏

کشف غني‌ترين منبع تيتانيوم (يکي از عناصر بار ارزش و کمياب طبيعت‌) در تالاب انزلي، بخش بزرگي از نياز کشور را پاسخگوست؛ ولي براي دستيابي به آن (استخراج) و بهره‌برداري در توليدات صنعتي (فرآوري) بايد «همت مضاعفي» به كار بست و با قطع يد بيگانگان از منابع عظيم ملي و ذخاير ارزشمند طبيعي، فرصت‌هاي جديدي را براي جوانان هوشمند و آينده‌ساز كشور فراهم كرد. اعتقاد به جوانان ـ در حرف و عمل ـ براعتماد به نفس آنان افزوده و درهاي توسعه و پيشرفت را به روي كشور خواهد گشود.

 

نوشته ی: ع.درويشی

منبع: روزنامه اطلاعات

آرشیو مطالب
ارسال نظر جديد

  • سعید همایونی گفته: ۲۳:۴۳ - ۱۳۹۱/۱۰/۲۶

    با سلام این جانب دارای معدن تیتانیم در منطقه سمنان با برداشتر بسیار اسان و کنار اسفالت می باشم ومتاسفانه مشتری خاصی برای این کار حتی باتنی 10 هزار تومان وجود ندارد در صورتی که یک کوه بسیار بزرگ و سطح ظاهری ان که از پست ترین نقاط نمونه گیری شده 3.5 درصد اکسید تیتانیم وجود دارد

    • علی گفته: ۲۰:۲۵ - ۱۳۹۳/۰۶/۱۷

      با سلام .لطفا در مورد این پیام حتما با من تماس بگیرید .
      مغفرتی هستم از مشهد

      09153152836

  • مهرداد طاهری گفته: ۱۶:۵۱ - ۱۳۹۲/۱۱/۴

    با سلام
    قیمت جهانی تیتانیوم رو از چه سایتی باید ببینم.
    با تشکر

  • ولی الله پورقلی گفته: ۰۸:۵۷ - ۱۳۹۳/۰۲/۲۰

    یکی از موار استفاده تیتانیوم بعلت نیمه هادی بودن آن کاربردش در تراشه های الکترنیکی است،
    ابتدا آنرا بصورت ورقه های بسیار نازک مانند ورقه های طلق بریده سپس مدارات الکترونیکی را روی آن در مقاطع مختلف پرینت می کنند و بصورت چیس الکترونیکی در کامپیوتر و تلویزیون و دیکز مدارات الکنرونیکی
    که امروزه بی نهایت زیاد شده است استفاده می کنند یک چیپس الکترونیکی معادل یک صندوق بزرک خازن، دیود، مقاومت و ترانزیستور که بصورت مدار الکترونیکی در آمده باشد کارایی دارد.

  • حسین گفته: ۲۳:۴۹ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۵

    مسئولین خواهشا نذارن ژاپنی ها لجن ها رو منتقل کنن.هزینه لایروبی رو بدن و تیتانیوم موجود را برای استفاده در صنعت بردارند.تو رو به خدا منابع ملی رو نگه دارید

  • farshad گفته: ۱۸:۵۸ - ۱۳۹۴/۱۰/۲۸

    یکی از دلایلی که باعث شد دنبال کاربردهای تیتانیوم بگردم استفاده از اون تو ساخت بوگاتی ویران بود توی بدنه و دیسک های ترمز
    اینهمه مواد معدنی بعد معدن کرمانو که چینیا میخوان سرمایه گذاری کنند این تالابم ژاپنی ها
    کی میشه دولت من از خواب بیدار بشه
    کی
    کی
    کی؟

  • در زمینه‌ی انتشار نظرات مخاطبان رعایت چند مورد ضروری است:
    • لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی یا گیلکی تایپ کنید.
    • نظرات در ارتباط با همین مطلب باشد در غیر اینصورت از « فرم تماس با مدیریت » استفاده کنید.
    • «مدیر سایت» مجاز به ویرایش ادبی نظرات مخاطبان است.
    • از انتشار نظراتی که حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های دین مبین اسلام باشد معذور یم.
    • نظرات پس از تأیید مدیریت سایت منتشر می‌شود.



    جستجو
    مدیریت
    سایت کرکان بندرانزلی با دامنه
    www.kargan.ir
    نیز در دسترس می باشد.
    مرحوم تقی کرکانی خان قدیم کرکان

    روستای کرکان در منطقه جلگه ای و در کنار جاده کپورچال-آبکنار واقع شده دارای نسق 85 ساله (تاتاریخ 1363 شمسی)بوده و از نظر ثبتی جزء بخش 7 حومه انزلی و سنگ شماره 6 میباشد و مسافتش تا کپورچال 7 کیلومتر و تا انزلی 27 کیلومتر است . . .

    شبکه های اجتماعی کرکان

    شماره تلفن تلگرام :0016624759892
    تبلیغات
    HTML
    محبوب ترین مطالب
    آرشیو ماهانه

    برای اشتراک در خبرنامه کرکان ایمیل خود را در کادر زیر وارد نمایید