نویسندگان
تبلیغات
کد HTML تبلیغ
بازدید از سایت
امروز : ۲۹ مرداد ۱۳۹۶
بازدید امروز : 178
بازدید دیروز : 3612
تعداد نظرات : 3362
تعداد مطالب امروز :0 عدد
تعداد مطالب : 1785
کل بازدیدها : 9397216
خروجی فید امروز : 21
ورودی گوگل امروز : 13
افراد آنلاین :7 نفر

 موقعيت:       خالَه سرا khālasәrā معروف به خالِه سَرا  يكي از دهستا ن هاي بخش اسالم از توابع شهرستان تالش در استان گيلان است. مركز اداري و تجاري آن بازارچه خاله سرا معروف به خاله سرا 57 و57 مي باشد.خاله سرا از طرف شمال به درياي كاسپين ( خزر) ،از طرف جنوب به دهستان  قله هاي رشته كوه تالش ، از طرف شرق به درياي خزر و دهستان ديناچال و از طرف غرب با خليفه آباد همسايه است. اين دهستان در گذشته بنا به شرايط سياسي خاصي كه داشت داراي اهميت خاصي بود ؛ اما امروزه اين منطقه اهميت گذشته خود را از دست داده است.

 وجه تسميه :

       خاله سرا توسط اهالي به صورت خالَه سرا  lasәrāākhتلفظ مي شود. در محدوده دهستان خاله سرا در گذشته ها تا حال سه نقطه وجود داشته كه به نام خاله سرا شناخته مي شده است.يكي همين خاله سرا كه امروزه به نام خاله سرا 57 شناخته مي شود. ديگري چند كيلومتر بعد از خاله سرا 57 ( به طرف شهر تالش ) وبه نام خاله سرا 59 شناخته مي شود. سومين خاله سرا نيز روستايي ست كه امروزه به نام خاله سرا و علي يَه سراaliyasәrā ( عليسرا) شناخته مي شود.

در زبا تالش ( لهجه اسالمي ) خال  khāl به نوعي سرخس گفته مي شود . همان گياهي كه در تالشي جنوبي به خَرف kharf  معروف است و در لهجه  ناجي (يكي ديگر از لهجه هاي زبان تالشي كه در منطقه محل سكونت ايل ناnā( ناو) رايج است) به صورت آلāL تلفظ مي شود.واژه سرا sәrāنيز همان واژه سَرا در فارسي است كه به معناي منزل و صحن وخانه و … كاربرد دارد.پس نامواژه خاله سرا يعني سرايي( منطقه اي كه ) كه در آن جا گياه خال زياد مي رويد. البته در همه جاي تالش خال به اندازه كافي مي رويد  ؛ اما اين كه چرا اين جا به خاله سرا معروف شده حتماً در گذشته ها دلايل ديگري هم داشته است. وشايد روزگاري در آن جا خال بيش از حد تصور مي روييده است!

 جمعيت :

 بر اساس سرشماري بخشداري اسالم در سال 1382 دهستان خاله سرا داراي 1879خانوار و 9724 نفر جمعيت است.

 روستاهاي تابعه :

 دهستان خاله سرا داراي 16 روستاي به عنوان روستاهاي تابع خود است. اين روستاها عبارتند از:

خاله سرا 57 ( مركز دهستان ) ـ پيرهرات ـ ويشَخسَه مَحله ـ لُمِرعُليا ـ آهنگر محله ـ وزمَه بيجارـ سياه عَلَم ـ عليسراـ ميانده ـ لطئين ـ ديگه سرا ـ سياه بيل ـ ملامحله ـ گتگسر ـ گيسوم ـ خاله سرا 59

 مختصري درباره روستاهاي تابعه خاله سرا

 خاله سرا57(پينجاهَفت haft  pinjā):

  اين آبادي به عنوان مركز دهستان سالهاست كه به  57 ( به زبان تالشي پينجا هَفتhaft pinjā ) معروف است. علت نام گذاري اين آبادي به نام 57 به اين دليل است كه چون در منطقه سه جا نام خاله سرا دارد ودو جاي آن در كنار جاده تالش به انزلي قرار گرفته اند، نام آن دو مكان را با فاصله آن ها از بندر انزلي در نظر گرفته اند.كه فاصله خاله سرا 57 از بندر انزلي 57 كيلومتر بود. دكتر مارسل بازن در كتاب خود با نام تالش منطقه اي قومي در شمال ايران به اين مسئله اشاره كرده است و مي نويسد رانندگان اتوبوس اردبيل به تهران چنان نامي را به آن جا داده اند.اين آبادي بر اساس آمار ارائه شده بخشداري بخش اسالم داراي 380 خانوار و 2500 نفر جمعيت است.

پيرهرات :

  پيرهرات يكي از زيباترين روستاهاي منطقه است. اين آبادي نام خود را از نام زيارتگاهي كه در آن جا وجود دارد گرفته است.اين روستا و زيارتگاه آنجا در بين مردم به پيرَلات  piralāt معروف است.  pirāt هم نامي ست كه خود اهالي بدانجا مي گويند و اين همان نام قبلي ست كه اين گونه خلاصه شده است.از زيبايي ها اين روستا وجود يك اثر باستاني به صورت اتاقكي دايره اي شكل و با قطر حدود سه متر و ارتفاع حدود دو متر كه سالهاست رو به ويراني نهاده وبارها به وسيله دزدان آثار باستاني مورد تجائز و تخريب قرار گرفته وكسي نيست كه فكري به حالش بكند. اين اثر كه به چلَّه خانَهčәllakhāna معروف است. اين اثر متعلق به حدود هشتصد سال پيش است. در زيارتگاه اين آبادي فردي به نام عبدالعزيز ابن عبدالغني مدفون است. او اهل بخارا بود كه 22 سال در عراق و مصر به تحصيل علوم ديني مشغول بوده است. پس از پايان تحصيلات به قصد بازگشت به بخارا در اسالم ماندگار مي شود . در محل حكومت حاكم منطقه كه جهانگير بوده است به زندگي وعبادت در بالاي تپه مذكور مي پردازد. او در سال 700 ه.ق از دنيا رفت و در همان جا مدفون شد.( نگاه كنيد به ويژه تالش ـ اردي بهشت 1372 ـ ضميمه هفته نامه كادح ـ به كوشش علي عبدلي ـ مقاله پير هرات ـ نوشته شهرام آزموده)سالها بعد يعني حدود يك قرو اندي پيش نيز عارفي ديگر به نام عصام الدين معروف به حاج جان بابا كه جد خاندان اميني وشيخ الاسلامي و مجيدي و … در اسالم است در آن جا دفن شد. از ديدني هاي ديگر اين روستا سنگ هاي منحصر به فرد تپه زيارتگاه پير هرات است كه سوسو مي زنند. تپه زيارتگاه پيرهرات 50 متر از سطح دريا ارتفاع دارد. ديدن خاله سرا و ديگر روستاهاي اسالم از آن جا زيبايي و لذت ديگري دارد كه قابل وصف نيست. سَيجَلَه آولا sayjalaāvlā و جامبزرگ jāmbәzәrg ( جام بزرگ ) از ديگر زيارتگاه ها و اماكن مقدس روستاست. كافيرَه كاز  kāfirakāz از ديگر ديدني هاي روستاست كه بنا به اعتقاد قديمي هاي روستا صخره مذكور محل زندگي جمعي از كافران است كه به خاطر نفرين شدن توسط اوليا ( عبدالعزيز بن عبدالغني ) به سنگ تبديل شده اند.بر اساس آمار بخشداري اسالم اين روستا در سال 1382 داراي 257 خانوار و 1322 نفر جمعيت بوده است.

 ديگه سرا :

 دييَه سرا diyasәrā كه در نوشته هاي اداري و رسمي بدان ديگه سرا digesarāگفته مي شود روزگاري يعني تا سي چهل سال پيش مركز اسالم بود. اين آبادي كه به سه بخش دَرخانَهdarkhāna ، ياهمان خانَه مَلَهkhānamala و تركَه مَلَه )  tәrkamal  ) ودييَه سراdiyasәrā تقسيم شده در گذشته ها داراي اهميت خاصي بوده است.خوانين اسالم و خانواده هاي اشجعي اسالمي كه بازماندگان حاكمان قديمي اسالم اند در آن جا ساكن بودند.اما امروزه محل سكونت شان از رونق افتاده و ديگه سرا مثل همه روستاهاي ديگر اسالم يك روستاي معمولي ست. اين روستا نيز بر اساس آمار بخشداري در سال 1382 داراي 140 خانوار و 745 نفر جمعيت است.

 ويشَخسَه مَلَه:

  اين روستا كه در ابتداي جاده پير هرات قرار دارد داراي 90 خانوار و 372 نفر جمعيت است. ويشَه در زبان تالشي يعني جنگل و ويشَه خس vishakhәs يعني بيشه خواب. حال چرا نام اين محل به محله بيشه خواب ها معروف و نام گذاري شده نمي دانم.

 خاله سرا  59 :

 اين روستا يكي از روستاهاي منطقه است كه در گذشته رواج خوبي داشته است ولي الان از وضع گذشته اش خبري نيست.اين روستا هم كه در كنار جاده تالش به انزلي قرار دارد داراي بازار چه كوچكي ست كه چند دهنه مغازه دارد.گويا در گذشته ها در اين بازارچه بانك صادرات شعبه اي داشته است. اين روستا داراي 120 خانوار و 550 نفر جمعيت است.

 وزمه بجار:

  اين روستا كه نامش در منابع اداري و رسمي وزمَه بيجار نوشته مي شود محل زندگي الله دهي ( الله ايج Allaij) ها است و به همين خاطر نامش را الله ده و الله ده محله  و  وزمَه بجار الله ده هم مي گويند. در بين اهالي روستاهاي منطقه به الله ايجَه مَلَهAllaijamala يعني محله الله دهي ها معروف است.از آنجا كه محل اصلي ساكنان اين روستا در ييلاقات ييلاق الَّديAlladi( الله ده) است به اين نام شهرت يافته است. اين روستا زادگاه و محل زندگي نويسنده اين مطالب است.روستاي وزمه بجار داراي 130 خانوار و760 نفر جمعيت است.اين روستا خود داراي چند محله است كه آرجَه مَلَهārәjamala( محله منسوب به آرجārәj كه نام مردي بود كه اكثر ساكنين اين قسمت از محل فرزندان و نوادگان او هستند) ، كَفاينَه مَلَهkafāynamala( بالا محله) ، جيرنَه مَلَهjirnamala ( پايين محله)،يَوَرَمَلَه       yavaramala  (محله اي كه در آن طرف رودخانه قرار دارد).مثل همه روستاها اهالي اين محل با هم نسبت فاميلي دارند. بيش از نودوپنج  درصد مردم سني مذهب و بقبه شيعه مذهب هستند.اين روستا داراي يك نانوايي ،يك باب خواربار فروشي و يك دكه چوبي فروش لوازم خواربار است. يك باب مدرسه ابتدايي پنج كلاسه است كه دو سال پيش به بهره برداري رسيده است. مدرسه قبلي آن هم در سال 1360 به بهره برداري رسيد كه من در آن زمان كلاس چهارم را در آن خواندم و در واقع جزو اولين دانش آموزان آن مدرسه هستم.مدرسه قديمي چهار كلاسه بود.ولي مدرسه جديد پنج پايه است.داراي خانه بهداشت ، لوله كشي آب از يك چاه عميق واقع در روستا ، زمين فوتبال وراه آسفالته است.مردم به كار كشاورزي و دامداري مشغول هستند وبرخي نيز در كارخانه ها كارگري مي كنند و عده اي به كارهاي اداري و رانندگي و … مشغول هستند.

 ميانده :

  اين روستا از جمله روستاهاي خاله سرا است كه چند كيلومتري از بازار و در واقع مركز دهستان فاصله دارد.داراي 120 خانوار و 650 نفر جمعيت استو يك باب مدرسه ابتدايي دارد.رودخانه خاله سرا از كنار آن مي گذرد.

 سياه علم:

  روستاي معروفي ست كه به خاطر وجود زيارتگاهش شهرت خاصي پيدا كرده است.مردم در روز عاشورا از كل منطقه اسالم به آن جا مي آيند و در آن جا به عزاداري مي پردازند.مي گويند داراي علم منحصر به فردي است.اين روستا داراي 45 خانوار و 140 نفر جمعيت است.

  علي سرا :

  از بازار چند كيلومتر فاصله دارد. بين اهالي به خالَه سرا( خاله سرا) هم شهرت دارد.داراي يك باب مدرسه ابتدايي است.60 خانوار و 285 نفر جمعيت اين روستاست.

 لَتَيين:

 لَتَيين latayinيا لَتَه يينlatayinيا لَتَينlataynيا لَطَيينlatayinهمه نامهايي ست كه به اين روستا داده اند.داراي دومحله لتيين بالا و لتيين پايين است.داراي يك باب مدرسه ابتدايي است. 80 خانوار و 400 نفر جمعيت اين روستا را تشكيل مي دهند.

سياهبيل:

  سييا بيلsiyābil يا سياهبيلsiyāhbil از روستاهاي معروف خاله سرا و اسالم است. تعداد تحصيل كرده ها در اين روستا بيش از ساير روستا هاست. اهالي اين روستا به خاطر اين كه از خانواده هاي معروف منطقه اند به اَقَهaqa(آقا) معروف هستند.بسياري از اهالي آن جا از نزديكان خوانين و بزرگان و وابستگان به آنها بوده اند. ولي آن چه كه سبب شهرت شان شده وابستگي سببي ونسبي شان به عارفي معروف است كه نامش عصام الدين و معروف به حاجي جان بابا بوده است. اين عارف بزرگ در قرن پيش مي زيسته است و اينك در زيارتگاه پيرهرات مدفون است. مردم به زيارتش مي روند وارادتي خاص به باز ماندگانش دارند.از او مسجدي در روستا باقي مانده است. خانواده هاي اميني از معروف ترين خانواده هاي اين روستا هستند.اين روستا داراي 73 خانوار و 227 نفر جمعيت است.خانه بهداشت چهار روستاي لتيين و ديگه سرا و ملامحله و سياهبيل در اين روستا قرار دارد. داراي يك باب مدرسه ابتدايي 5 كلاسه و يك باب مدرسه راهنمايي دخترانه است. مدرسه ابتدايي اين روستا از جمله قديمي ترين مدارس منطقه اسالم است. استاد شفيقي ( خدايش بيامرزد) معلمي را با تدريس در اين روستا آغاز كرد.

 ملامحله:

 مَلّامَلَهmallamalaيا همان ملامحله از روستاهاي كوچك منطقه است كه در نزديكي سياهبيل قرار دارد.داراي 31 خانوار و 100 نفر جمعيت است.

 گِتكَسَر :

 گِتكَسَرGETKASAR يا گِتگَسَرGETGASAR در ساحل دريا قرار دارد .اهالي اش مهاجران گيلك زباني از منطقه سنگاچين و آبكنار و… هستند. اكثر ساكنانش را گيلك ها تشكيل مي دهند. اهالي آن جابه صيادي و كشاورزي مشغول هستند. طرح سالم سازي گيسوم در كنار اين روستا قرار دارد و سبب رونق اين روستا شده است. داراي 130 خانوار و 700 نفر جمعيت است.

 گيسوم:

 گيسوم كه به تالشي گِسمGESәMناميده مي شود داراي 65 خانوار و 248 نفر جمعيت است. داراي دو محله كفاينه گسمKAFāYNAGESәM  (گيسوم بالا( و جيرنه گسم JIRNAGESәM گيسوم پايين ) است.اهالي آن جا تالشاني مهاجر از خوشابر هستند.

 آهنگر محله:

آسنَرَه مَلَهāSNARAMALA كه آسدَرَه مَلَه هم تلفظ مي شود لفظ تالشي آهنگر محله است. روستايي كوچك است كه ساكنانش از كردهاي خلخال هستند.داراي 70 خانوار و 300 نفر جمعيت است. مسجد جامع خاله سرا در آن قرار دارد و قبرستان تَبَه خونيTABAKHUNI نيز در خاك آن است.

 لُمِر عُليا:

  اين روستا در بين اهالي منطقه به لومِرَمَلَهlumeramala شهرت دارد. اهالي اش را نيز لومرج lumerlj مي گويند. داراي 88 خانوار و 425 نفر جمعيت است. يك دبيرستان و يك مدرسه راهنمايي در آن جا ساخته شده است.

 گروه هاي قومي  :

  در خاله سرا اكثر اهالي يعني بيش از هشتاد درصد را تالش ها تشكيل مي دهند. حدود هفت درصد ترك زبان ، حدود ده درصد را گيلك ها و سه درصد نيز كردهاي خلخال  تشكيل مي دهند.عنبراني ها ، تاتهاي كجل و تالشان مهاجر از آستارا و لنكران و… نيز بخشي از مهاجران آن جا هستند كه در جمع تالش ها محاسبه شده اند. ترك ها اغلب در روستاي ديگه سرا و مركز دهستان ساكن هستند.گيلك ها در روستاهاي گتكسر و ميانده و عليسرا ساكن هستند. همه ترك ها و كردها و گيلك ها تالشي مي دانند.بسياري از تالش ها نيز تركي و گيلكي مي دانند.

 دين و مذهب:

 اهالي منطقه همگي مسلمان و داراي دومذهب شيعه دوازده امامي و سني شافعي هستند.به نظر مي رسد تعداد سني مذهب ها بيشتر از شيعيان باشند.

 ديدني ها:

 اين منطقه جاهاي ديدني بسياري دارد .از جمله : ساحل زيباي درياـ جاده ساحلي گيسوم كه تونلي درختي ست ـ چشمه آب سرد تَبَه خوني ( كه براي درمان تب از آن استفاده مي شده است )ـ جاده اي قديمي در وسط قبرستان تبه خوني كه به جاده نادري معروف است ـ مسجد حاجي جان بابا ( داراي ستوني چوبي ست كه گويي چوبي در وسطش قرار دارد) ـ زيارتگاه پيرهرات كه در ارتفاع 50 متري بر روي تپه اي قرار داردـ سنگ هاي منحصر به فرد تپه پير هرات ـ جاده وزمه بجار به سياهبيل ـ مناظر زيباي حاصل از وجود درختان چنار و انجيلي و … كنار جاده اصلي ـچله خانه در زيارتگاه پيرهرات كه بيش از هفت قرن قدمت داردـ آثار يك مسجد قديمي در قبرستان تبه خوني روستاي درخانه ديگه سرا كه آثار خانه هاي خوانين و حاكمان اسالم در آن ها باقي مانده است ـ و…

 مشكلات و نيازها :

  اين منطقه با همه زيبايي هايش از نعمت گاز برخوردار نيست. گفته مي شود در نظر دارند به عنوان شهر معرفي اش كنند ؛ ولي هنوز داراي امكانات ابتدايي موجود در شهر ها نيست. آب آشاميدني سالم ندارد و مردم در بسياري از روستاهايش از آب چشمه ها استفاده مي كنند.گاز رساني بزرگ ترين و اساسي ترين مشكل مردم منطقه است . چون مشكل سوخت زمستاني اهالي هنوز به صورت كامل رفع نشده است.فاقد پارك و هرگونه امكانات تفريحي ست. داروخانه ندارد. در حالي كه مطب دو پزشك در آن جا داير است. و مردم به خاطر نبود داروخانه مجبور هستند هزينه هايي بيشتري براي رفتن به شهر هاي ديگر حتي براي ابتدايي ترين داروها بپردازند.مدارس آن جا قديمي و برخي ها كاملاً تخريبي هستند.مشكل دفع زباله ها هنوز هم مانند همه جاي تالش لاينحل باقي مانده است.تلفن آن جا هنوز ديجيتالي نشده است. در حالي كه چند سالي ست كه مي گويند امسال ديجيتالي مي شود. گويا دستگاه هاي مخابرات آن جا آن قدر كهنه و قديمي هستند كه هنوز هم در روز هايي كه رعد وبرق مي خورد تلفن ها قطع مي شود.وضع آسفالت جاده ها مناسب نيست.مركز آن جا هنوز شباهتي به يك بازارچه كه نشان دهنده مركزيت يك دهستان باشد را در خود ندارد. و اين نشان از اين دارد كه توجهي به آن جا از اين نظر نشده است.و…

نكته پاياني اين كه هر آن چه در اين متن خوانديد ، بخشي از آن چه بود كه مي شود در مورد خاله سرا نوشت. كه البته نوشتن همه آن ها از حوصله من و خواندن همه آن ها از حوصله شما خارج است. اميد وارم از خواندن اين مطالب لذت برده باشيد.

 شهرام آزموده

 منبع : وبلاگ تالش شناسي

بازدید:6,901بار , ارسال شده در : ۷ام تیر, ۱۳۸۹; ساعت : ۴:۳۱ ق.ظ
تعداد نظرات : ۰
آرشیو مطالب
ارسال نظر جديد
در زمینه‌ی انتشار نظرات مخاطبان رعایت چند مورد ضروری است:
  • لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی یا گیلکی تایپ کنید.
  • نظرات در ارتباط با همین مطلب باشد در غیر اینصورت از « فرم تماس با مدیریت » استفاده کنید.
  • «مدیر سایت» مجاز به ویرایش ادبی نظرات مخاطبان است.
  • از انتشار نظراتی که حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های دین مبین اسلام باشد معذور یم.
  • نظرات پس از تأیید مدیریت سایت منتشر می‌شود.



جستجو
مدیریت
سایت کرکان بندرانزلی با دامنه
www.kargan.ir
نیز در دسترس می باشد.

روستای کرکان در منطقه جلگه ای و در کنار جاده کپورچال-آبکنار واقع شده دارای نسق 85 ساله (تاتاریخ 1363 شمسی)بوده و از نظر ثبتی جزء بخش 7 حومه انزلی و سنگ شماره 6 میباشد و مسافتش تا کپورچال 7 کیلومتر و تا انزلی 27 کیلومتر است . . .

شبکه های اجتماعی کرکان
تبلیغات
HTML
محبوب ترین مطالب
آرشیو ماهانه

برای اشتراک در خبرنامه کرکان ایمیل خود را در کادر زیر وارد نمایید